İlk konuşmada ne söylemeniz yeter?
Özel dedektif tutmak için önce konuyu telefonda ya da WhatsApp’ta anlatırsınız; karar vermiş olmanız bile gerekmez, ilk konuşma bu işin size uygun olup olmadığını anlamak için de yapılır. Bir yere gelmeniz beklenmez, Ankara’dan ya da İstanbul’dan arayan için de yol aynıdır.
Ön görüşme şu bilgilerle kolaylaşır:
- İşin nerede olduğu: ilçe ve mümkünse mahalle.
- Konu olan kişi ya da firma hakkında bildikleriniz, kendi sözlerinizle.
- Elinizde varsa ilan, adres ya da sözleşme.
- Bu bilgiyle neye karar vereceğiniz.
Son madde sanıldığından önemlidir. “Dairenin satıcısını merak ediyorum” ile “yakında kapora vereceğim” aynı iş gibi görünür, ama ikincisinde neye öncelik verileceği değişir.
Bir yakınınız adına arıyorsanız bunu da söyleyin. Raporun kime verileceği ve yakınınızın bu işten haberi olup olmadığı sonraki her şeyi etkiler. Konu haber alınamayan bir yakınınızsa resmî başvurunun yapılmış olması gerekir; araştırma ancak ondan sonra başlar.
Sizin de sormanız beklenir: Konu nasıl araştırılacak, kaç gün çalışılacak, bilgiye ulaşılamazsa ne olacak? Bunların cevabını almadan karar vermeniz gerekmez.
Araştırmanın sınırı konuşarak çizilir
Aklınızdaki büyük soru, gidip görülebilecek küçük sorulara çevrilir. “Bu müteahhit güvenilir mi?” diye bir araştırma yapılamaz; firmanın gösterdiği binanın bitip bitmediği, verdiği adreste iş yeri olup olmadığı ise görülür. “Eşim doğruyu söylüyor mu?” sorusu da eşinizin size anlattığı işe ve yere döner.
Bu aşamada hangi konunun araştırılacağı, hangi ilçe ve yerde, kaç gün çalışılacağı belli olur. Her konu çevrilemez. Yalnız ad soyaddan adres bulmak, ayrıldığınız eşin yerini öğrenmek ya da kişinin kurum kayıtlarını istemek gibi talepleri almıyoruz; bunu görüşmenin başında söylemek iki taraf için de iyidir. Tapu, imar ve sulama gibi bir kurumun kaydında olan bilgi için de sizi o kuruma yönlendiririz.
Ücret nereden çıkar?
Ücretin üç ölçüsü var: işin içeriği, süresi, kaç gün süreceği. Tepebaşı’nda bir iş yerini ilgilendiren konu ile merkeze yaklaşık 100 km uzaktaki Sivrihisar’da birkaç köy adı geçen arsa işi aynı hesaba girmez: Uzak ilçede yol ve süre de eklenir. Kaç gün sorusunun rakamı nasıl değiştirdiğini dedektiflik ücreti yazısı bir tabloyla açıyor.
Çalışma nasıl yürür?
Siz “başlayalım” dediğinizde çalışma başlar. Açık alanda ve herkesin ulaşabileceği kaynaklarda yürür, kişiye ya da yakınlarına gidip soru sorulmaz. Konuşulan kapsamın dışına çıkılacaksa size sorulur, kendiliğinden işe eklenmez.
Rapor nasıl bir metin olur?
Rapor, sorduğunuz her konuda görülenleri ve görülmeyenleri ayrı ayrı anlatır. Hangi soruyla başlandığı, hangi yerlerde ve günlerde çalışıldığı, görülenler ve ulaşılamayan bilgiler bu metnin içindedir; bina ve arazi işlerinde varsa fotoğraflar eklenir. Yorum ve hüküm cümlesi taşımaz.
Aradığınız bilgi her araştırmada ortaya çıkmaz. Öyle olduğunda rapor bunu açıkça yazar. Raporu bir davada kullanırsanız değerlendirme mahkemenindir, geçerliliği için önceden söz verilmez.