Evleneceğiniz kişinin anlattıklarını görmek istemeniz olağan bir istektir. Bu isteğin ilk sorusu da genellikle banka ve sicil kaydı oluyor. Oraya ulaşamayız, ama kalan seçenekler sandığınızdan fazla.
Banka hesabı ya da borcu öğrenilebilir mi?
Bir kişinin banka hesabı, kredisi ve borç kaydı dedektiflik araştırmasıyla öğrenilmez, biz de bu kayıtları sorgulamıyoruz. Bu bilginin kaynağı kişinin kendisidir.
Sicil kaydını ve medeni hâlini kim gösterebilir?
Sicil kaydını, medeni hâli ve çocuk bilgisini kişinin kendisi gösterebilir, çünkü bunlar resmî kayıttır ve araştırmayla çıkarılmaz. Evlilik hazırlığında bu belgeleri istemek size tuhaf gelebilir, ama elinizdeki en doğrudan yol budur. Bunun için nikâh hazırlıklarının sonunu beklemeniz de gerekmez.
Geliri ve mal varlığı öğrenilebilir mi?
Üzerine kayıtlı ev ya da araç kurum kaydıdır, aylık kazanç da rakam olarak görülmez. Görülebilen, kazancın kaynağı diye gösterilen işin kendisidir: Kendi işletmesinden söz ediyorsa o işletme çalışıyor mu? Bu size rakamı vermez, ama önünüze konan hayatın neye dayandığını gösterir.
Önce kendisine sorsam yeterli olur mu?
Çoğu kişi için doğru başlangıç kendisine sormaktır. İşini konuşurken iş yerinin adını ve adresini, varsa belgeyi isteyebilirsiniz. Araştırma, aldığınız cevabı kendi gözünüzle görme imkânınız olmadığında anlam kazanır.
Bizim gidip görebildiğimiz şeyler
Kayıtların dışında kalan alan küçük sayılmaz:
- Çalıştığını anlattığı yer gerçekten duruyor mu, açık mı?
- Kendi işi olduğunu söylüyorsa dükkân ya da atölyede iş yapılıyor mu?
- Gösterdiği belgedeki iş yeri adı ile kapıdaki ad aynı mı?
- Bir firmadan söz ediyorsa o firma verilen adreste, söz edilen alanda mı?
Bunların cevabı banka kaydından daha somut olabilir: Dükkânın kapalı olduğunu görmek, bir hesap dökümünün söyleyemeyeceği bir şeyi söyler. Yer Eskişehir’in ilçelerinden birindeyse çalışma oradan kurulur.
Evini gözlemiyoruz, ailesini ve memleketini sormuyoruz. Evlilik öncesi araştırma kişinin kendi sözünden doğan işe bakar.
Kardeşim ya da çocuğum adına başvurabilir miyim?
Bir ağabey, abla ya da anne baba da başvurabilir; konu yine evlenecek kişinin anlattığı iş ve iş yeridir. Görüşmede evlenecek olan yakınınızın bundan haberi olup olmadığını konuşmak isteriz, çünkü rapordan sonra konuşması gereken kişi odur.
Rapor size ne söyler?
Rapor gidilen iş yerini ve anlatılanla uyuşan ya da uyuşmayan noktaları yazar, kişinin nasıl biri olduğuna dair yorum yapmaz. Bir uyuşmazlık her zaman kötü habere işaret etmez, iş yeri taşınmış olabilir. O noktayı adayla konuşmak da sizin elinizdedir.