“Kiracılı, kirası hazır” cümlesi ilanın en çekici yeri olabilir, alıcının en az kontrol ettiği yer de orasıdır. Dairenin iyi bir alım olup olmadığına karar vermek size kalır; burada ilandaki kira ve kiracı bilgisine nasıl ulaşacağınızı anlatıyoruz.
Kira rakamı nereden geliyor?
Rakam satıcıdan ya da emlakçıdan geliyorsa elinizde yalnız bir söz vardır. Kira sözleşmesini ve son ayların ödeme kaydını görmek isteyin, şu üç şeye dikkat edin:
- Sözleşmedeki ev sahibi ile tapudaki malik aynı kişi mi?
- Sözleşmedeki rakam ile ödenen rakam aynı mı?
- Sözleşme ne zaman yapılmış, rakam en son ne zaman değişmiş?
Satıcı bunları göstermek istemiyorsa nedenini de öğrenin. Rakamı aynı mahalledeki kiralık ilanlarla yan yana koymak bir hesap vermez, ama çevresinden çok farklı duran bir kirayı fark etmenizi sağlar.
Dairedeki kişi gerçekten kiracı mı?
Dairede oturan satıcının yakını da olabilir, ilan için kiracı diye anılan biri de. En basit yol, alımdan önce kiracıyla tanışmayı istemektir. Kiranın ne kadar olduğunu, satıştan sonra kalıp kalmayacağını kendi ağzından işitmek, ilandaki cümleden fazlasını verir.
İlanda hem “kiracılı” hem “boş teslim” sözü geçiyorsa hangisinin geçerli olduğunu öğrenmeden hesap yapmayın. Satıcı iki ayrı alıcı tipine birden sesleniyor demektir.
Stüdyo diye kiralanan bölüm tapuda var mı?
Eskibağlar ve Yenibağlar’da 2000’lerden itibaren stüdyo daire dönüşümü görüldü. Kiracılı bir stüdyoya bakıyorsanız tapudaki bağımsız bölüm ile kiraya verilen bölümün aynı olup olmadığını öğrenin. Projedeki hâli belediyenin imar biriminde görülür; kira rakamı projede olmayan bir bölünmeye dayanıyorsa bunu önceden bilmek istersiniz.
Dükkânda “kurumsal kiracı” sözü
Satılık dükkân ilanlarında kiracının bir kurum olduğu öne çıkarılır. Burada bizim göreceğimiz şey daha çoktur: Anlatılan işletme o kapıda mı, dükkân çalışıyor mu, kapıda hangi iş görülüyor? Kapalı duran ya da başka bir işe geçmiş bir dükkânı satın almadan bilmek, ilandaki cümleden daha çok şey kazandırır.
Daireyi görmeye gelemiyorsanız
Başka bir şehirde oturup kiracılı daire alıyorsanız gidip görülecek kısmı bize bırakabilirsiniz. Satıcının ve aracının anlattığı adrese gider, ilandaki bina ile gösterilen binanın aynı olup olmadığına, binanın dışarıdan ne hâlde durduğuna, dükkânsa kapıda hangi işin yapıldığına bakar, hepsini daire ve arsa araştırması raporuna yazarız. Apartman yöneticisine ya da komşulara soru sormuyoruz, kapalı alana girmiyoruz; kira ilişkisini gösterecek belge satıcıdan istenir, getiri hesabı da sizindir.
Eski merkezdeki bir binaya bakıyorsanız binanın durumunu Büyükşehir Belediyesinin kentsel dönüşüm birimi bilir; kiracılı bir dairenin kirası kadar binanın geleceği de alımınızı ilgilendirir.